W tym zakresie dzieje się naprawdę sporo i producenci co rusz odkrywają tu nowe rozwiązania pozwalające uzyskać jeszcze większy poziom głośności subiektywnej przy zachowaniu tego co dla słuchaczy jest bardzo ważne, a więc transjentów. Jedną z firm, która w tym temacie dokonała najwięcej jest niemiecki Sound Performance Lab, której procesor o nazwie Transient Designer od kilku lat robi furorę wśród realizatorów miksu i masteringu (choć nie wszyscy chętnie przyznają się do jego stosowania, traktując go jako swego rodzaju tajną broń w walce z konkurentami o coraz głośniejsze, ale wciąż klarownie brzmiące miksy). Jak już pisałem przy okazji premiery tego urządzenia w czasie tegorocznych targów Musikmesse, Transpressor może wskazać kierunek dalszego rozwoju narzędzi do obróbki dynamiki: kompresji sygnału przy zachowaniu transjentów.

Pierwszym elementem Transpressora jest moduł Transient Designer, który odpowiedzialny jest nie tylko za obróbkę części transjentowej sygnału, ale też za obwiednię pozostałej fazy dźwięku, czyli od zaniku jednego transjentu do momentu pojawienia się kolejnego. Konstruktorzy z firmy SPL uprościli obsługę tego modułu do granic możliwości, zachowując przy tym takie zakresy i strukturę regulacji, by użytkownik nie odczuwał braku jakichkolwiek manipulatorów. Mamy zatem dwie gałki: ATTACK i SUSTAIN, obie bardzo dokładnie regulujące przypisane im fazy sygnału. Ustawiając je pośrodku zakresu regulacji w dźwięku nie zmienia się nic. Kręcąc gałkami w prawo wydłużamy czas trwania danej fazy (a więc ataku i wybrzmiewania dźwięku), a kręcąc w lewo, skracamy je.
O ile w przypadku zanikania tego typu regulacja i sposób, w jaki procesor na nią reaguje jest oczywista i intuicyjna, o tyle w przypadku ataku jest nieco inaczej. Jego wydłużenie sprawia, że rośnie odstęp między fazą transjentu a wybrzmiewania, a tym samym sygnały impulsowe zaczynają dominować w sygnale. Kręcenie gałką ATTACK od położenia neutralnego w prawo powoduje poszerzanie okienka czasowego przepuszczającego transjenty, a w konsekwencji ich lepszą słyszalność. W praktyce efekt jest taki, że ustawienia od 0 do ok. +4 brzmią dość naturalnie, a powyżej tego punktu stają się mocno przerysowane, co niekiedy może być efektem bardzo pożądanym przez realizatora. Tak samo działa to też w drugą stronę. Od 0 do ok. -4 przytępiamy transjenty i powodujemy wycofanie sygnału. Dalsze kręcenie gałką w lewo sprawia, że dźwięki zostają pozbawione ataku, a ich charakter brzmieniowy ulega zatarciu.

Drugi moduł to kompresor. Jest on wyposażony we wszystko to, w co powinien, a więc regulatory progu i głębokości kompresji, czasu ataku i czasu wycofania (z opcją dostosowania obu tych parametrów w trybie automatycznym) oraz regulator kompensacji poziomu po kompresji. Kompresor może być sterowany sygnałem zewnętrznym przez wejście Side-Chain, można też zaaplikować wewnętrzny filtr, który pracuje w trzech wybranych pozycjach. W pierwszej kompresor reaguje jedynie na najniższe częstotliwości (do 100 Hz), w drugim zakres ten poszerza się do 680 Hz, a w trzecim pasmo pracy kompresora zostaje dopasowane do wokalu i zakresu, w którym jego częstotliwości mają najwięcej energii (od 800 Hz do 3,1 kHz).

Sam dobór filtrów oraz dość nietypowa charakterystyka ich pracy (zazwyczaj z przetwarzania wyłącza się najniższe tony, by nie powodowały tzw. efektu pompowania) dość wyraźnie określa przeznaczenie procesora. Jest on bowiem dedykowany do obróbki pojedynczych śladów, a nie pracy na sygnale całościowym. Dlatego też mamy do czynienia z urządzeniem jednokanałowym. Praca w trybie stereo możliwa jest dopiero wtedy, gdy mamy dwa Transpressory połączone za pomocą kabla z końcówkami RJ45 (standardowe połączenie sieciowe). Wystarczy wtedy wcisnąć przycisk LINK SLAVE, by oba urządzenia były sterowane tym samym sygnałem. Pamiętać jednak należy, że nie przenoszą się ustawienia modułu Side-Chain oraz gałki PARALLEL MIX (pozwalającej miksować sygnał wejściowy z sygnałem po procesorze).

Użytkownik może aktywować niezależnie blok kreatora transjentów oraz kompresora, przy czym przyciski służące do ich włączania umieszczone są na tyle blisko siebie, by móc je obsługiwać jednym palcem. Włączenie tych bloków sygnalizowane jest przez podświetlanie przypisanych do nich przycisków. Tuż obok znajduje się przycisk, który zamienia bloki miejscami – po jego wciśnięciu kompresor jest pierwszy, a Transient Designer drugi. Podejrzewam, że wielu osobom właśnie taka konfiguracja przypadnie do gustu, ponieważ pozwala uzyskać bardziej nasycony sygnał. Funkcja spięcia dwóch procesorów do pracy stereo aktywowana przyciskiem LINK SLAVE działa tylko wtedy, gdy oba urządzenia podłączone są za pomocą odpowiedniego przewodu (to rozwiązanie pozwala wyeliminować niepożądane efekty przypadkowego aktywowania tej funkcji przy pracy w trybie monofonicznym).

Kreator transjentów daje niemal boską władzę nad obwiednią sygnału, pozwalając ożywić nawet najsłabiej brzmiące bębny i precyzyjnie dopracować ich wybrzmiewanie. To samo dotyczy też każdego innego instrumentu, w którym faza narastania i zanikania decyduje o brzmieniu. Kompresor jest jednym z najczyściej i najbardziej precyzyjnie działających procesorów dynamiki, z jakimi miałem do czynienia, a w połączeniu z modułem Side-Chain staje się nieodzownym wręcz elementem toru przetwarzania pojedynczych śladów.

A jak działają oba jednocześnie? Mówiąc szczerze spodziewałem się bardziej spektakularnych efektów. Podciągnięcie transjentów i odpowiednio głębokie ustawienie kompresji sprawia, że dość trudno jest nam zapanować nad sygnałem szczytowym, więc aż prosi się o włączenie szybko pracującego limitera na wyjściu. Jednak prawdziwie interesujące efekty uzyskamy po zamianie kolejności bloków przetwarzania, wciskając przycisk COMP PRE. Przy odpowiednio długim czasie ataku kompresora, który pozwoli przepuścić co bardziej apetyczne szczyty sygnału, i nieznacznym ich podkreśleniu za pomocą kreatora transjentów uzyskujemy wypełniony brzmieniem i skrzący się szczegółami dźwięk o bardzo naturalnej głośności.

Mimo dość wysokiej ceny Transpressor może się okazać jednym z najbardziej uniwersalnych narzędzi w naszym studiu. Jak zdążyłem się przekonać, nie jest to urządzenie do całościowej obróbki materiałów audio, ale procesor do bardzo precyzyjnego przetwarzania pojedynczych śladów, dość jednoznacznie zorientowanych pasmowo (bas, gitara, bębny, wokal, instrumenty dęte). Przy umiejętnym i świadomym stosowaniu Transpressor pozwoli zaprowadzić wzorowy porządek dynamiczny w naszych śladach, którego nie uda nam się wprowadzić przy pomocy stosowanych do tej pory narzędzi, takich jak kompresory wielopasmowe, bramki czy korektory dynamiczne. Gdyby jeszcze cena była niższa…

Cena: 5.393 zł
Dystrybucja: MusicToolz

Pełny tekst recenzji znajdziecie w październikowym numerze magazynu Estrada i Studio

Nie zabrakło klasycznego modułu General MIDI+ pozwalającego odtwarzać zwykle MIDIfile, jeśli ktoś ma taką potrzebę.

SH-01 ma 64 programy fabryczne i 64 miejsca na programy użytkownika. Liczbę tych ostatnich można dwukrotnie zwiększyć korzystając z programów zapisanych na wtyczce USB podłączanej do instrumentu.

Syntezator Gaia wyposażony jest wprawdzie w wejście audio, ale jego funkcjonalność jest ograniczona jedynie do opcji usuwania sygnału wspólnego (w domyśle wokalu z gotowych nagrań) i sygnał nie jest przesyłany dalej do filtrów czy bloku syntezy.

Bardzo ważna informacja – SH-01 może pracować jako interfejs audio, co oznacza, że możemy przesłać do komputera przez port USB nie tylko wytwarzany przez niego dźwięk , ale też sygnał z wejścia audio, o którym wspomniano wyżej. Gaia nie pracuje niestety jako wtyczka VST, jak to miało miejsce w przypadku SH-201. Jest jednak korzyść z takiego rozwiązania, ponieważ w SH-01 wszystkie funkcje instrumentu dostępne są z poziomu jego panelu czołowego, a nie, tak jak w SH-201, część z nich można edytować tylko z poziomu komputera.

Bardzo interesująco przedstawia się funkcja rejestratora fraz, który pozwala zapisywać do ośmiu różnego typu ruchów gałek. To daje nam możliwość automatyzacji szeregu edycji, które musielibyśmy wykonywać ręcznie, takich jak np. przemiatanie filtracji. W ramach każdej frazy możemy rejestrować nakładki zmian parametrów poszczególnych manipulatorów, a pojedyncza fraza może mieć długość do ośmiu taktów. W instrumencie możemy zapisać osiem fraz, a kolejne osiem na zewnętrznej wtyczce USB. Ustawienia rejestratora fraz są globalne, zatem wpływają na wszystkie presety.

Arpeggiator oferuje 64 gotowe wzorce, które możemy modyfikować kontrolkami znajdującymi się na przednim panelu. Każdą sekwencję można zapisywać wraz z patchem i nie ma możliwości tworzenia własnych paternów (pozostaje tylko zapisywanie ich przy pomocy rejestratora fraz).

Najbardziej innowacyjny produkt

Roland V-Accordion
Movek myMix
TC Electronic PolyTune

Access Music Virus TI2
Arturia Origin Keyboard
Dave Smith Instruments Tetra

Cakewalk A-Pro-Series
M-Audio Oxygen 3rd Generation
Novation ReMote SL Mk II

Native Instruments Kontakt 4
Synthogy Ivory II
Waldorf Largo

Mixosaurus Kit A
Native Instruments Abbey Road 60s Drum
Vienna Symphonic Library

Korg Kaossilator Pro
Novation Launchpad
Yamaha Tenori-on

Alcons Audio LR7
d&b T-Series
JBL VerTec VT 4886

AKG DMS 700 Digital
DPA 4099 Live Instrument Mic Series
Neumann KMS 104 Plus

Digidesign VENUE SC48
Soundcraft Vi2
Yamaha M7CL-48ES

Audio Technica AT4080
Blue Bottle Rocket Stage Two
Neumann TLM 102

Cakewalk SONAR Producer Version 8.5
Propellerhead Record
Steinberg Cubase 5

Cakewalk Sonar V-Studio 100
Focusrite Liquid Saffire 56
MOTU Traveler-mk3

Audient ZEN
Euphonix System 5B
SSL Matrix

Lexicon Native Reverb Bundle
UAD-2
Waves Vocal Rider

Edirol by Roland R4-Pro
Sony PCM-M10
Zoom H4n

AKAI APC-40
Cakewalk Sonar V-Studio 700
Euophonix MC Mix

Urządzenie działa niejako na dwóch płaszczyznach przetwarzania sygnału – jedna to obróbka samych transjentów, a druga to praca nad fazą wybrzmiewania i zanikania. Transjenty są dla nas informacją o odległości dźwięku i jego umiejscowieniu, a pozostała część sygnału pozwala nam dowiedzieć się więcej o barwie, wysokości dźwięku i wszystkich tych jego elementach, dzięki którym dany dźwięk możemy jakoś opisać. Tak działający słuch pozwalał nam błyskawicznie reagować na zagrożenie (słysząc huk lub trzask intuicyjnie staramy się schować), a dopiero potem ocenić poziom niebezpieczeństwa lub jego brak.

Wróćmy jednak do Transpressora i jego dwóch płaszczyzn przetwarzania. SPL nazwał to rozwiązanie mianem Twin Core Circuit. W zasadzie są to dwa procesory dynamiki działające w inny sposób, inaczej reagujące na sygnał, ale jednocześnie informujące jeden drugiego o tym, co w danym momencie robią, by zachować jednolitą kontrolę nad dźwiękiem. W jednym z tych torów funkcjonuje znany już Transient Designer, i to właśnie on odpowiedzialny jest za obróbkę części “transjentowej” sygnału. Funkcjonalność urządzenia poszerza wbudowany filtr pasmowy, wejście Side-Chain oraz regulator proporcji czysty/przetworzony (jeśli chcesz błysnąć w towarzystwie, możesz do opisania tej funkcji użyć nazwy “kompresja nowojorska”…). Ach, i mały szczegół – Transpressor jest jednokanałowy. Ale jeśli chcesz stereo, to żaden problem – jest specjalne gniazdko pozwalające łączyć dwa Transpressory w jedną jednopłciową parę.

W tym momencie o nowym procesorze wiemy jeszcze zbyt mało, by jednoznacznie stwierdzić, czy rzecz jest rewolucyjna czy tylko ewolucyjna. Na pewno na tle ogólnej targowej szarzyzny, całej masy produktów, które nowe są tylko z nazwy oraz tych, które wymyślono tylko dlatego, że wypada mieć coś na targi (no bo co będziemy tak stać i kleić głupa jak nie mamy do pokazania nic nowego), Transpressor zdecydowanie błyszczy. Ma kosztować niecałe 1.200 euro, a jeśli chodzi o dostępność, to wiemy tyle, że nikt nic nie wie. Przynajmniej oficjalnie.

Na początku Monotron może wyglądać jak zabawka, przypominając radyjko Zwiezdoczka, które kiedyś można było kupić w Składnicach Harcerskich jako zestaw do składania dla początkujących elektroników. I gdyby taki sprzęt pokazał się wtedy (a mowa tu o przełomie lat 70. i 80.), to pewno wszyscy by go wyśmiali. Teraz, gdy w cenie jest wszystko co analogowe, oldskulowe i różne od tzw. mainstreamu, Monotron jawi się jako prawdziwie odważna rzecz dla prawdziwie odważnych użytkowników. Z tego właśnie względu ta sympatyczna zabawka znalazła się wśród tych produktów z tegorocznych Messe, które według nas naprawdę mają jakieś znacznie dla muzyki, i o których prędko nie zapomnimy.
Rzecz będzie do kupienia pod koniec lata za mniej więcej 60 euro (!!!). Czyż świat nie jest piękny? Sami posłuchajcie:

(jeśli nie widać playerów, kliknijcie tu - mamy dziś trochę przeciążone łącza)

Jest jedna rzecz, która ucieszy nowych klientów RME, a poważnie zmartwi aktualnych. TotalMix FX nie oferuje wstecznej kompatybilności. To oznacza, że posiadacze starszych produktów RME nie będą mogli nacieszyć się nowym, napakowanym sterydami TotalMiksem. Sam interfejs pracuje śpiewająco z systemami Windows i OS X.

I wreszcie cena. Czy 600 euro (już z 19-procentowym VATem) to dużo czy mało za taki produkt jak BabyFace? RME nigdy tanie nie było, a tutaj mamy wszystko made in Germany (software i hardware) oraz jakość z najwyższej półki, doskonałe efekty (pogłos brzmi tak, że palce lizać!).

Cóż jest takiego interesującego w Octatracku, że zdecydowaliśmy się wskazać go jako jeden z najciekawszych produktów tych targów? Mamy na pokładzie znacznie zmodernizowany sekwencer Elektrona oraz to, co stanowi o sile nowego instrumentu – zupełnie nowy silnik syntezy z zaawansowanymi algorytmami obróbki tempa i wysokości dźwięku. Zapewnia on nie tylko znakomite, mocne brzmienie, ale jest wyjątkowo prosty w obsłudze. Z wdziękiem baletnicy możemy w locie nagrywać sygnał audio, który dzięki wbudowanej w instrument technologii natychmiast posłuży nam jako pętle. Możemy je następnie przetwarzać, zmieniać ich tempo i wysokość dźwięku w bardzo szerokich granicach, cały czas panując nad synchronizacją wszystkich elementów naszej aranżacji. Jako materiał do obróbki mogą służyć nie tylko fragmenty muzyczne, ale też pojedyncze próbki, z którymi możemy zrobić praktycznie wszystko, na co przyjdzie nam ochota.
Octatrack współpracuje z kartami pamięci typu CF, a port USB umożliwia swobodną, dwustronną wymianę danych z komputerem. Znajdujący się na pokładzie tłumik (ze sterowaniem optycznym, a zatem nie do zdarcia) możemy przypisać do każdego parametru urządzenia. Dodajmy do tego możliwość pracy z ośmioma samplowanymi ścieżkami naraz, cztery wejścia i cztery wyjścia audio, po dwa bloki efektowe na ścieżkę… Brzmi nieźle, prawda?

I choć sampler będzie dostępny w sprzedaży dopiero pod koniec tego roku, to już teraz mówi się, że Octatrack zdobędzie podobny status wśród urządzeń sprzętowych do gry na żywo, jakim aktualnie cieszy się Ableton Live wśród oprogramowania. Tak zresztą brzmi hasło reklamowe szwedzkiego producenta, ale w tym akurat przypadku nie doszukaliśmy się marketingowej przesady.

Nawał nowych produktów prezentowanych na targach, zwłaszcza we Frankfurcie, jest tak duży, że nie ma chyba nikogo, kto mógłby kiedykolwiek powiedzieć, że zobaczył wszystko. Często dopiero po zakończeniu targów można się dowiedzieć, że pokazano tam coś, co w jakiś niewiarygodny sposób umknęło naszej uwadze. Dlatego niektórzy wystawcy ułatwiają życie mediom i zwiedzającym przyklejając na nowych produktach duże nalepki NEW. Bywa i tak, że nalepki te wiszą na sprzęcie, który zdążył już się zestarzeć, ale równie często są to urządzenia mające jedynie powłokę zewnętrzną – w środku nic nie ma, bo nowy produkt nie wszedł nawet w fazę prototypu…

Ciekawą sprawą, jeśli chodzi o Frankfurt, jest obserwowanie w akcji branżowych dziennikarzy. Jedni biegają jak szaleni z rozwianym włosem, torbą wypełnioną giftami i butelkami napojów serwowanych na stoiskowych briefingach. Inni nie wystawiają nosa z Press Center, jedzą, piją, lulki palą, a o wszystkich nowościach dowiadują się przeglądając newsy na jednym z kilku komputerów przeznaczonych specjalnie dla prasy. Ale wszystkich żurnalistów zawsze, niezmiennie i od lat łączy jedno. To magiczna godzina 17.00. Magiczna dlatego, że właśnie wtedy zaczyna się tzw. happy hour, kiedy to wszystkie płyny dostępne są w prasowym barze całkowicie za darmo. W zasadzie całe targi mogłyby nie istnieć, byle by tylko była słynna happy hour. Wtedy właśnie następuje podlewana czym się da wymiana wrażeń, informacji, spostrzeżeń, plotek, podejrzeń i obserwacji. Wtedy w głowach pismaków lęgną się pomysły na nowe artykuły i na tematy relacji. Do prasowego baru tłumnie ściągają także wystawcy, do tego dołączają przedstawiciele targów, znajomi królika i wszyscy wtajemniczeni.

A już godzinę później w Press Center robi się pusto, ponieważ całe towarzystwo gromadnie udaje się na tzw. zajęcia w podgrupach. Tych najważniejszych informacji i kontaktów nie zdobywa się wcale w targowych halach, ale dopiero wieczorem, po oficjalnym zamknięciu targów. Są to jednak tak mało istotne szczegóły dziennikarskiej kuchni, że chyba nie ma sensu o nich pisać

Aha, prawie wyleciało nam z głowy… We Frankfurcie pokazano dziś kilka nowości, niektóre są nawet całkiem interesujące. Ale napiszemy o nich jutro. Teraz mamy ważne sprawy na głowie.

W trzewiach GAIA (GAI? trudno jednoznacznie określić płeć tego instrumentu) siedzi tzw. wirtualny silnik analogowy (tym razem bez żadnego egzotycznego skrótu czy inspirowanej dziełami klasyków nowo-nazwy). Ma on wspomniany już potrójny oscylator i odpowiada za wytwarzanie brzmień o charakterze analogowym. Moduł ten jest jednobrzmieniowy rzecz jasna. Ale syntezator ma też klasyczny silnik PCM, i ten jest już 16-głosowy. Jest to więc syntezator do typowych zastosowań uniwersalnych – jedną ręką gramy podkład, a drugą partię solową z analogowym pieprzykiem. Ludzie to lubią; ludzie to kupią.

Oficjalna premiera na targach Musikmesse.

A3X

A5X przedstawiany jest jako “reinkarnacja niesamowicie popularnego A5“. Wyposażony jest w przetwornik X-ART oraz woofer 5,5″, a częstotliwość podziału między nimi ustalono na 2,5 kHz. I bardzo istotna wiadomość – ma mieć dwukrotnie większą moc wzmacniaczy niż jego słynny poprzednik. Kto w przypadku A5 narzekał na nieprzesadną głośność, tutaj może się podobno poczuć usatysfakcjonowany. No tak, akurat efektywność nie była najmocniejszą stroną A5 (jak zresztą wielu innych modeli ADAMa…). W A5X pracują dwa wzmacniacze 50 W, a cały system dostarcza 110 dB SPL w szczycie (hm, czy nie macie wrażenia, że to wciąż trochę mało?).

W przypadku A7X historia jest podobna – wchodzi na miejsce A7. Tu już mamy 7-calowy woofer z 1,5-calową cewką napędzany 100-watowym wzmacniaczem impulsowym PWM. Tweeter zasilany jest klasyczną konstrukcją A/B o mocy 50 watów. A5X i A7X mają regulator głośności i włącznik na przednim panelu, a z tyłu znajdziemy korekcję wysokich tonów (± 4 dB) i dwa filtry półkowe HF i LF.

Królem dżungli jest w tym towarzystwie A8X, którego moc jest ponoć “znacznie większa niż wystarczająca“. 8,5-calowy woofer z kompozytową membraną zasilany jest ze wzmacniacza 150 watów. Tweeter X-ART ma taki sam napęd jak w mniejszych modelach, czyli 50 W (oszczędność, jeśli chodzi o moc, jest tu zastanawiająca). A8X to z założenia konstrukcja hi-end, z podwójnym bass-refleksem, regulatorem głośności drivera, dwoma filtrami półkowymi, pasmem przenoszenia 38 Hz-50 kHz i maksymalnym SPL wynoszący 120 dB na parę.

Cen nowych zestawów nie znamy, ale nie podejrzewamy, by były droższe niż modele, które zostają przez nie zastąpione. Tak to już jest na rynku, że jak wchodzi coś, co zastępuje poprzednią serię, to niemal zawsze jest tańsze. Ciekawe dlaczego?