Twój poziom odniesienia » Tutoriale

Podwójna kompresja równoległa (wideo)

0dB.pl — Tue, 22 May 2012 23:26:51 +0000

Niesiony falą bardzo dużego zainteresowania moją płytą DVD Produkcja muzyczna od podstaw postanowiłem zrobić mały prezent wszystkim, którzy już tę płytę kupili, zamierzają kupić, albo – czego też nie wykluczam – zupełnie nie są nią zainteresowani. Jest to krótki, około 6-minutowy materiał wideo wykonany w podobnej formie jak na rzeczonej płycie DVD, a traktujący o podwójnej kompresji równoległej. Zapewne większość z Was wie czym jest kompresja równoległa, ale – jak się okazuje – można ją stosować wielokrotnie, przy każdej instancji eksponując te elementy, które chcielibyśmy uwypuklić. Mam nadzieję, że Wam się spodoba. Wideo i dźwięk na YouTube mają bardzo przeciętną jakość, więc tu znajdziecie materiał w oryginalnym formacie (takim jak na mojej płycie DVD – w tym wypadku ok. 64 MB do pobrania).

Produkcja muzyczna od podstaw już w sprzedaży

0dB.pl — Sun, 20 May 2012 12:35:11 +0000

Po oficjalnym debiucie wydawnictwa DVD pt. “Produkcja muzyczna od podstaw”, który miał miejsce podczas djSHOP.PL Workshop Day, płyta jest już dostępna w otwartej sprzedaży w cenie 60 zł plus koszty wysyłki. Tutaj możecie zobaczyć zwiastun prezentujący ten ponad 4-godzinny materiał, a tutaj zapoznać się ze szczegółowym spisem jego zawartości. Bez fałszywej skromności dodam, że jest to pierwsza tego typu publikacja multimedialna w języku polskim, która tak szeroko prezentuje przekrój zagadnień związanych z produkcją muzyczną w środowisku cyfrowej stacji DAW. Choć niektóre tematy omawiane są w oparciu o programy Reaper i Cubase, to z uwagi na uniwersalność tychże tematów z powodzeniem można przenieść je na grunt każdej innej wykorzystywanej przez Was platformy programowej.

Produkcja muzyczna od podstaw (DVD)

0dB.pl — Tue, 24 Apr 2012 12:22:02 +0000

Po kilku miesiącach właśnie zostały zakończone prace na wydawnictwem DVD pt. Produkcja muzyczna od podstaw, którego jestem autorem. Jest to płyta, na której zamieściłem 16 filmów poświęconych tematom związanym z obsługą programów DAW, kompresją, korekcją oraz z pracą z miksem (grupy, wysyłki, inserty itp.), MIDI itp. (szczegółowy spis zawartości poniżej). W sumie są to 4 godziny i 12 minut materiału, dzięki któremu – mam nadzieję – praca z obróbką dynamiki, korekcją i kompleksowym miksem materiału muzycznego stanie się prosta i oczywista, a podejmowanie decyzji o zakupach nowych produktów do Twojego studia znacznie łatwiejsze.
Oficjalna premiera tego wydawnictwa będzie miała miejsce 19 maja na djSHOP.PL Workshop Day we Wrocławiu, gdzie będzie też można kupić pierwsze egzemplarze po promocyjnej cenie.

Produkcja muzyczna od podstaw
Tomasz Wróblewski
(łączny czas trwania 4h 12min)

01. Interfejs programu DAW (36:36)
00:17 – Struktura programu typu DAW
02:06 – Cockos Reaper – użytkowanie, zakup i funkcje
04:07 – Programy DAW o innej strukturze
05:16 – Podobieństwa programów DAW
05:59 – Widok sesji i widok miksera
06:26 – Skróty klawiaturowe – znaczące przyspieszenie pracy
08:22 – Klipy audio i MIDI, import i obsługa
11:39 – Klipy, pliki i edycja nieniszcząca
12:28 – Metody zapisu i eksportu sesji
13:47 – Rozwiązywanie problemów z otwieraniem sesji
17:38 – Etapy produkcji muzycznej
21:04 – Panel sterowania parametrami ścieżki audio
22:12 – Dokonywanie nagrań wielośladowych audio
22:59 – Efekty insertowe
24:44 – Widok miksera
26:02 – Hybrydowy widok sesji i miksera
26:40 – Pasek transportu
28:54 – Sprawne poruszanie się po projekcie
34:04 – Grupowanie, przemieszczanie i kopiowanie

02. Siatka tempa (13:00)
00:17 – Czym jest siatka tempa
00:48 – Typy siatki tempa
03:29 – Funkcja przyciągania (Snap to grid)
04:15 – Opcje siatki
05:41 – Czasowe wyłączanie przyciągania
06:10 – Wybór elementów przyciągania
07:14 – Zaawansowane opcje tempa projektu
10:08 – Master tempo

03. Grupy, miks i wysyłki (27:45)
00:17 – Historia rozwoju mikserów audio
02:29 – Miksery interfejsów audio i programów DAW
03:26 – Rodzaje miksów
03:46 – Tworzenie grup w programie DAW
06:17 – Grupy w warstwach (podgrupy)
08:05 – Tworzenie grup dla sekcji instrumentów
10:07 – Kontrola poziomów i kolejność prac podczas miksu
13:55 – Kompresja równoległa na całym miksie
16:46 – Tworzenie i zastosowanie wysyłek dla pogłosów
17:14 – Ustawianie pierwszego pogłosu
23:27 – Ustawienie drugiego pogłosu
24:56 – Synteza dwóch typów pogłosu

04. Nasz słuch a kompresja (08:33)
00:17 – Podstawowe zasady działania narządu słuchu
01:11 – Szkolenie słuchu
01:46 – Narząd słuchu jako kompresor
02:55 – Zakresy działania słuchu
03:46 – Określanie kierunku w kontekście kompresji
06:06 – Dominujące znaczenie transjentów

05. Kompresja – wprowadzenie (05:17)
00:17 – Procesory dynamiki
00:59 – Threshold
01:54 – Ratio
03:46 – Zwiększanie głośności materiału

06. Budowa kompresora, część 1 (12:56)
00:17 – Kompresor jako automatyczny regulator głośności
00:45 – Elementy kompresora
01:22 – Blok tłumienia
01:55 – Kompresja VCA
02:40 – Prostownik sygnału sterującego
03:48 – Znaczenie poszczególnych regulatorów
04:19 – Zjawisko nadtłumienia (overlimiting)
05:34 – Zaawansowane kształtowanie obwiedni sygnału
09:39 – Porównanie trybów feed-forward i feed-backward
11:56 – Charakterystyka kompresora typu 1176

07. Budowa kompresora, część 2 (19:29)
00:17 – Podstawowe regulatory w praktyce
07:27 – Charakterystyka przejścia (kolano kompresji)
12:15 – Elementy wpływające na brzmienie kompresora
15:29 – Funkcje automatyki w kompresorach
17:03 – Tryb linkowania kanałów

08. Kompresory (FET) (07:19)
00:17 – Tranzystor FET
01:37 – Układ sterowania
02:16 – Urei 1176 – historia i zastosowanie
04:33 – Problemy kompresorów FET
05:13 – API 2500 – inny sposób kompresji FET
06:15 – Szum i jego redukcja

09. Kompresory optyczne (10:36)
00:17 – Zasada pracy i elementy kompresora LA-2A
03:12 – Charakterystyczne cechy kompresorów optycznych
04:35 – Kompresory optyczne Joemeek
05:29 – Kompresory “pseudooptyczne”
07:12 – Cyfrowe emulacje kompresorów optycznych
09:28 – Wady kompresorów optycznych

10. Kompresory VCA i Vari-mu (06:33)
00:17 – Kompresory VCA (typ dbx)
03:14 – Kompresory Vari-mu (typ Fairchild)
05:28 – Charakterystyka kompresora Vari-mu

11. Kompresor kontra limiter (15:16)
00:17 – Podobieństwa i różnice
01:57 – Podstawowe zastosowanie kompresora
05:46 – Podstawowe zastosowanie limitera
08:50 – Kompresor czy limiter?
14:14 – Zniekształcenia w limiterze

12. Obróbka dynamiki w praktyce (22:08)
00:17 – Cztery zastosowania kompresji
02:22 – Kompresja ograniczająca
04:31 – Kompresja dla podniesienia głośności
10:05 – Kompresja jako edycja dynamiki
- Struktura transjentu
- Ocena struktury czasowej
- Kreowanie obwiedni kompresją
16:45 – Kompresja masteringowa na sumie

13. Kompresja wielopasmowa (15:50)
00:17 – Pryncypia i zakres wykorzystania kompresji wielopasmowej
03:48 – Ustalenie częstotliwości podziałów
08:02 – Ustawienie parametrów kompresji dla pasma niskiego
13:08 – Ustawienie parametrów kompresji dla pasma środkowego
14:19 – Ustawienie parametrów kompresji dla pasma wysokiego

14. Korekcja barwy dźwięku (23:03)
00:17 – Wprowadzenie
00:58 – Pasma w korektorze oktawowym
08:34 – Brzmienie dobrego korektora graficznego
11:37 – Pierwsze zastosowania korekcji
12:24 – Wstępna produkcja czy korekcja śladów?
14:18 – Typy filtrów – wprowadzenie
14:39 – Zastosowanie analizatora VST
15:56 – Filtry pasmowe i emulacja API 560
17:21 – Filtry parametryczne i emulacja SSL 4000
18:10 – Filtry półkowe, HF/LF i rezonansowe
20:40 – Filtry w praktyce

15. Korekcja w praktyce (27:31)
00:19 – Wprowadzenie
01:00 – Widmo i korekcja przebiegu sinusoidalnego
02:49 – Widmo i korekcja przebiegu piłokształtnego
04:39 – Widmo i korekcja przebiegu prostokątnego
05:49 – Widmo i korekcja szumu białego
06:53 – Korekcja barwy bez użycia korekcji
08:33 – Korekcja stopy zestawu perkusyjnego
10:19 – Korekcja brzmienia werbla
11:16 – Korekcja gitary elektrycznej
13:22 – Korekcja basu
17:43 – Zaawansowana korekcja werbla
19:27 – Korekcja wokalu
22:20 – Korekcja brzmienia hammonda i gitary solowej

16. Podstawy MIDI w programie Cubase (28:30)
00:17 – MIDI jako format uniwersalny
01:27 – Podłączenie klawiatury MIDI
01:55 – Tworzenie ścieżki instrumentalnej
04:23 – Opcje wyboru źródła MIDI
05:12 – Przypisywanie kontrolerów w Quick Control
07:20 – Przygotowanie do nagrania MIDI i zapis
08:53 – Odtwarzanie nagranego materiału
09:46 – Edycja w Key Editor (edytor pianolowy)
13:52 – Nagrywanie bitu za pomocą kontrolera
15:57 – Edycja w Drum Editor (edytor perkusyjny)
17:46 – Edycja brzmień perkusyjnych
19:36 – Przygotowanie bitu do renderingu
21:52 – Opcje eksportu bitu do postaci WAV
23:39 – Przygotowanie partii basu
25:11 – Edycja w trybie In-Place (w oknie projektu)
26:46 – Edycja brzmienia basu w kontekście bębnów
27:50 – Eksport basu do postaci WAV

George Massenburg w studiu (wideo)

0dB.pl — Sat, 10 Dec 2011 09:00:34 +0000

Witryna Audio Fanzine oraz francuski dystrybutor sprzętu Jukebox Ltd. przygotowały bardzo ciekawy materiał dotyczący pracy w studiu nagrań. Instruktorem jest sam George Massenburg – nie tylko wynalazca korektora parametrycznego (po raz pierwszy zaprezentował go na konwencji AES w 1972 roku), ale też znakomity realizator i producent, mający na swoim koncie współpracę z takimi wykonawcami jak Roy Orbison, Randy Newman, Aaron Neville, Billy Joel, Frank Sinatra, Toto, Earth, Wind & Fire, a także z całym panteonem gwiazd muzyki country (Linda Ronstadt, Emmylou Harris, Dolly Parton i inni).
Przy jego udziale powstał materiał wideo nakręcony podczas pobytu Massenburga w Paryżu, gdzie uczestniczył w sesji nagraniowej zespołu La Glue. Całość podzielono na dwie części, które zamieszczam poniżej. Pierwsza dotyczy nagrywania perkusji, a druga wokalu, gitar oraz organów.

Domowe Studio Nagrań

0dB.pl — Tue, 01 Nov 2011 08:38:51 +0000

Praca nad tym wydawnictwem zajęła nam sporo czasu, co – jak zapewne zauważyliście – odbiło się na mojej aktywności na blogu… Ale mam nadzieję, że efekt był tego wart. Domowe studio Nagrań to pierwsze wydawnictwo z nowej serii pod nazwą Estrada i Studio Plus. Każde kolejne wydanie będzie się ukazywać co kwartał i będzie poświęcone innej tematyce, ale wszystkie będą mniej lub bardziej związane z tematem produkcji muzycznej. Domowe Studio Nagrań lada dzień pojawi się w sprzedaży w cenie 26 zł, zatem zaglądajcie do empików i salonów prasy. W środku znajduje się też krążek DVD zawierający ponad 2 GB ciekawych sampli, na bazie których można tworzyć własne produkcje muzyczne. Jest też zestaw bezpłatnego oprogramowania muzycznego (CM Studio), pozwalający na uruchomienie własnego, komputerowego studia bez żadnych nakładów finansowych. Więcej informacji na temat nowego wydawnictwa znajdziecie tu (a tutaj można przejrzeć część zawartości). To chyba pierwsza tego typu polska publikacja, która w sposób kompleksowy obejmuje tematykę domowego nagrywania w oparciu o komputer. Jest ona przeznaczona głównie dla osób początkujących, ale mam nadzieję, że bardziej zaawansowani także znajdą coś dla siebie – zwłaszcza w temacie kompresji oraz szeroko pojętego monitoringu, którym poświęciliśmy sporo miejsca. Oczywiście, zostawiliśmy też sobie kilka furtek, by móc pewne tematy rozwijać w kolejnych wydaniach Estrada i Studio Plus. Następny numer poświęcony będzie miksowi materiału audio, a jego pojawienie się na rynku przewidziane jest na luty 2012.

Różne techniki masteringu (wideo)

0dB.pl — Thu, 14 Apr 2011 16:38:24 +0000

Danny Wyatt, realizator masteringu, który pracował z takimi wykonawcami jak Norah Jones, Curtis Mayfield, Thievery Corp. czy The Roots, zrealizował trzy prezentacje wideo, których tematyka obejmuje następujące zagadnienia: zastosowanie limitera w masteringu na przykładzie aplikacji iZotope Ozone 4 i wchodzącego w jej skład modułu Loudness Maximizer, korekcja w trybie Mid-Side oraz kompresja basu na przykładzie muzyki dubstep i przy wykorzystaniu procesora URS Classic Console Strip Pro (choć sprawdzi się w przypadku każdego innego bazującego zasadą pracy na klasycznym LA-2A). Więcej informacji na temat autora tych materiałów (a także ofertę różnego typu kursów on-line) znajdziecie na stronie www.dubspot.com/mixing-mastering.

Mikrofony Telefunken w akcji

0dB.pl — Mon, 28 Mar 2011 15:49:14 +0000

Amerykańska firma Telefunken Elektroakustik uruchomiła na swojej stronie internetowej opcję pobrania sesji wielośladowych, w których zastosowano mikrofon lub mikrofony tego producenta. Każda sesja jest bardzo dokładnie opisana i zawiera szczegółowe zdjęcia ustawienia wszystkich mikrofonów. Możemy posłuchać surowego miksu, a także pobrać wchodzące w jego skład ślady – tak pojedyncze ścieżki, jak i komplet plików w postaci archiwum ZIP. Bardzo ciekawa inicjatywa – nie ma lepszej reklamy dla mikrofonów niż możliwość ich usłyszenia w akcji i pokręcenia na śladach nagranych za ich pomocą. Tylko pogratulować i życzyć szybkiego wzrostu liczby dostępnych w ten sposób utworów.

Kompresja na sumie w praktyce

0dB.pl — Mon, 14 Mar 2011 18:24:51 +0000

Bardzo trudno jest dokonać zgrania współczesnego miksu bez zastosowania kompresora na sumie. Robią tak praktycznie wszyscy, nawet jeśli nie do końca wiedzą dlaczego. Poniżej znajdziecie fragment z książki Mixing And Mastering With T-RackS autorstwa Boba Owsińskiego, w którym ten znany realizator wyjaśnia dlaczego powinniśmy stosować kompresję na całości i w jaki sposób ją odpowiednio ustawić.
“Znacząca większość znanych realizatorów miksu aplikuje kompresję na sumie dla uzyskania efektu sklejenia ścieżek, z których składa się cała produkcja. Generalnie rzecz biorąc głębokość tej kompresji jest niewielka i poziom tłumienia w takiej sytuacji nie przekracza jednego lub dwóch decybeli. Jednocześnie są też realizatorzy, którzy prezentują swoim klientom znacznie bardziej skompresowany miks, który w pewnym stopniu symuluje finalne brzmienie, jakie utwór osiągnie po etapie masteringu lub w trakcie emisji radiowej. Miks dla klienta uzyskuje się stosując podobne rozwiązanie jak w przypadku obróbki masteringowej, a więc włączając kompresor, a następnie, tuż za nim, limiter, która to para procesorów dynamiki pozwala podnieść ogólną głośność całego zgrania. Jednym z problemów zbyt głębokiej kompresji całego miksu jest to, że w ten sposób zostawia się mniej miejsca na obróbkę dokonywaną na etapie masteringu, praktycznie uniemożliwiając masteringowcowi dalsze zwiększenie głośności utworu.
W większości współczesnych gatunków muzycznych kompresory stosuje się do uzyskania plastycznego, bardzo bliskiego dźwięku. Cała sztuka polega na tym, by przepuścić odpowiednio dużo sygnału ustawiając odpowiedni czas ataku (Attack), a następnie uwypuklić ten efekt przy właściwą regulację czasu wycofania (Release).
Krótkie czasy ataku sprawiają, że dźwięk staje się mniej dynamiczny, a dłuższe czasy wycofania powodują powstawanie nie zawsze korzystnego efektu falowania dźwięku. Ponieważ odpowiednie ustawienie tych czasów ma krytyczne znaczenie dla końcowego efektu oto kilka wskazówek pozwalających uzyskać optymalne efekty. Jeśli w utworze mamy do czynienia z regularnym rytmem wybijanym przez perkusję, należy zwracać uwagę na to, co dzieje się z dźwiękiem werbla. Metoda ta sprawdza się także w przypadku kompresji pojedynczych instrumentów.
1) Wycisz wszystkie ścieżki i zostaw sam werbel. Zacznij od największego czasu ataku i najmniejszego czasu wycofania w kompresorze.
2) Stopniowo zmniejszaj czas ataku aż zauważysz, że dźwięk werbla zacznie się robić matowy. Zostaw regulator Attack w tym miejscu.

3) Wydłużaj czas wycofania (Release) tak, aby uzyskać efekt powrotu głośności do 90-100% poprzedniego stanu przed kolejnym uderzeniem werbla.
4) Włącz pozostałe elementy całego miksu i posłuchaj efektów. Zapewne potrzebne będą drobne korekty czasów ataku i wycofania, ale ogólne brzmienie powinno być już odpowiednio plastyczne.”

Bobby Owsiński jest dziennikarzem, autorem książek, producentem i konsultantem technicznym od wielu lat działającym w branży. W wolnej chwili zajrzyjcie na jego stronę internetową i blog.

Tyle wielki autorytet w tej niewątpliwie bardzo istotnej kwestii. Pozwoliłem sobie sprawdzić w praktyce tę metodę i stwierdziłem, że kilka rzeczy wymaga dookreślenia. Przede wszystkim różne kompresory różnie reagują i po przetestowaniu wielu różnych wtyczek wyszło mi na to, że najlepiej sprawdza się (to chyba nie jest niespodzianka…) SSL Stereo Bus Compressor. Mistrz nie określił w swym materiale dość istotnych parametrów, takich jak próg kompresji i jej głębokość (Threshold i Ratio). Pozwoliłem sobie ustawić Ratio na 4:1 (żeby usłyszeć kompresję i uzyskać miękki dźwięk), a próg obniżałem tak długo, aż uzyskałem 4 dB tłumienia przy każdym uderzeniu werbla (wszystkie pozostałe ścieżki były wyłączone). Czas ataku na maksimum, czas wycofania na minimum. Teraz stopniowo zmniejszam atak aż dźwięk staje się nieco sprasowany. Konieczna jest drobna korekta progu kompresji, żeby cały czas tłumienie nie przekraczało owych 4 dB. Teraz zwiększam czas wycofania i obserwuję wskazówkę miernika – ma ona opadać dość wolno, ale na tyle szybko, by przed następnym uderzeniem werbla dotarła prawie do zera. Teraz włączam i wyłączam kompresor porównując poziom sygnału. Ustawiam Make-Up tak, by był on taki sam. Jeśli macie kłopoty z określeniem różnicy poziomu to proponuję szybko, kilkakrotnie i bez liczenia kliknąć przycisk Comp In (lub inny, który wyłącza dany efekt), a następnie zamknąć oczy, by nie wiedzieć w jakiej pozycji jest przycisk, i klikać raz po raz porównując dźwięk (ta metoda sprawdza się zresztą w każdej sytuacji, więc polecam jej stosowanie). Powinniśmy usłyszeć, że przy włączonym kompresorze dźwięk werbla jest nieco spójniejszy i bardziej wygładzony. O to chodzi. Teraz włączamy wszystkie pozostałe ścieżki i obserwujemy wskazania miernika. Oczywiście wychyla się on bardzo daleko, więc znów korygujemy ustawienia progu kompresji Threshold, by wskazówka nie wychodziła za mocno poza 4 dB. Teraz porównując dźwięk z kompresorem i bez kompresora powinniśmy zauważyć, że w tym pierwszym przypadku wszystko jest zdecydowanie lepiej ze sobą sklejone i bardziej plastyczne. Pozostaje nam już tylko włączyć za kompresorem jakiś dobry limiter (polecam darmowy LoudMax) i ustawić próg jego zadziałania tak, by maksymalny poziom tłumienia nie przekraczał 3 dB. Efekt? Głośniejszy, lepiej ułożony, bardziej spójny i plastyczny miks, który w dalszym ciągu pozostawia masteringowcowi miejsce na jego czarodziejskie operacje, a brzmi znacznie ciekawiej niż zaraz po “zdjęciu z miksera”. Przykład przed i po poniżej.

Alan Parsons przedstawia

0dB.pl — Sun, 07 Nov 2010 11:02:31 +0000

Alan Parsons poświęcił trzy lata na skompilowanie materiału, z którego powstał nie mający precedensu dokument pod nazwą Art & Science of Sound Recording. Jest to trwający łącznie 10 godzin materiał filmowy (z narracją Billy Boba Thorntona), podzielony na 24 odcinki. Znacząca część tego materiału poświęcona jest technologii nagrywania. Podzielono ją na części: Microphones, Consoles & Controllers, Monitoring, Computers & Digital Audio oraz poszczególne odcinki: Vocals, Guitars, Bass, Keyboards, Drums, Recording Acoustic Guitar With Vocal, Recording A Choir, A Band Tracking Session, Internet Recording oraz Dealing With Disasters.
Alan Parsons rozpoczynał swą karierę w branży jako realizator takich wykonawców jak The Beatles (płyty Abbey Road i Let It Be), Pink Floyd (Dark Side Of Moon), The Hollies, Pilot, Ambrosia, Al Stewart czy wreszcie nagrywając jako The Alan Parsons Project. W wydanym właśnie materiale znajdziemy jego rozmowy ze znanymi realizatorami (Jack Joseph Puig, John Fields, Elliot Scheiner, Jack Douglas, Tony Brown i Chuck Ainlay, Sylvia Massy, Jimmy Douglass i Allen Sides) oraz muzykami i artystami (Michael McDonald, Taylor Hawkins z The Foo Fighters, Nathan East, Rami Jaffe, Carol Kaye i Erykah Badu). DVD ma ścieżkę dźwiękową w językach angielskim, niemieckim i hiszpańskim. Wydawnictwo można kupić w postaci DVD za 149 dolarów, pobrać z sieci za 99 dolarów lub zakupić na pamięci flash w postaci karty USB za 25 dolarów. Rzecz zdecydowanie warta jest uwagi i wygląda na to, że stanie się klasyczną pozycją wśród tego typu wydawnictw.

Co potrafi MIDI

0dB.pl — Mon, 27 Sep 2010 08:17:26 +0000

Ten ciekawy materiał wideo pokazuje, jakie możliwości drzemią w mającym już ponad 25 lat systemie MIDI, który wciąż jest jednym z najpotężniejszych narzędzi stosowanych przez kompozytorów i muzyków. Na konkretnym przykładzie zobaczycie, jak z beznadziejnie brzmiącego pliku MIDI uzyskać małe arcydzieło. Omówione zostały też podstawy MIDI, sposób obsługi plików. MID, aktywowanie samplerów na poszczególnych kanałach, zmiana brzmień, artykulacja, kreatywne stosowanie velocity itp.